Huidkanker

Let op de zon

Huidkanker

Het is een kwaadaardige celwoekering van huidcellen en wordt veroorzaakt door UV straling in het zonlicht. Door het onzorgvuldig omgaan met zonlicht kan huidkanker zich ontwikkelen. Vooral verbranding van de huid door zonlicht is een grote oorzaak van huidkanker. Als u veel en zwaar verbrand (2e en 3e graad) wordt de kans op huidkanker aanzienlijk groter. De meeste mensen gebruiken ook geen zonnebrandmelk als ze gaan zonnen terwijl dit juist heel erg belangrijk is. Als het te laat is, gaan ze pas smeren. Niet alle huidkankers worden veroorzaakt door UV straling. In Nederland krijgen 20.000 mensen per jaar huidkanker waarvan er circa 18.000 door UV straling veroorzaakt wordt. Afhankelijk van waar de celwoekering zich voordoet noemen we de huidkanker:

· Basaalcelcarcinoom

· Plaveiselcelcarcinoom

· Melanoom

Deze eerste twee vormen van huidkanker zijn minder ernstig dan de Melanoom. Ze komen ook het meest voor. Ongeveer 80% van alle gevallen van huidkanker is het Basaalcelcarcinoom, en in 10% van alle gevallen is het Plaveiselcelcarcinoom. Zo’n 95% van al deze gevallen geneest bij tijdige behandeling.

Verschijnselen

Basaalcelcarcinoom

Deze huidkanker ziet eruit als een klein glanzig knobbeltje en groeit langzaam. Hij komt meestal voor op het gezicht maar zaait bijna nooit uit. Als het knobbeltje groter wordt komt er een korstje op en wordt het een zweertje. Zie foto 1.

Plaveiselcelcarcinoom

Deze huidkanker komt vooral voor bij oudere mensen. Het begint als een rood/roze knobbeltje met een korstje maar groeit sneller dan een basaalcelcarcinoom. Als het korstje eraf is blijft er een zweer over. Deze vorm van huidkanker kan wel uitzaaien, meestal naar de lymfeklieren. Het komt het meest voor op het gezicht, handpalmen en rug. De plekken die veel contact met zonlicht hebben. Zie foto 2.

Melanoom

Vormen:

· Superficeel spreidend melanoom (70% van de gevallen)

· Nodulaire melanoom (20% van de gevallen)

· Lentigo Maligna melanoom (5% van de gevallen)

· Acrolenttigineuze melanoom (5% van de gevallen)

Deze huidkanker is de meest agressieve. Hij kan voorkomen als een bestaande moedervlek die groter wordt of gaat jeuken, een vlek die donker wordt en gaat verkleuren of een rand die onregelmatig wordt. Bij mannen komt deze vorm vooral voor op de romp of hals. Bij vrouwen vooral op de romp en benen. Het komt het meest voor bij mensen tussen de 30 en 60 jaar oud. Zie foto 3 en 4. Deze vorm van huidkanker zaait snel uit dus wees er snel bij. De uitzaaiingen die binnen de 3cm van de hoofdtumor zitten noemt met satellieten. Zitten ze buiten de 3cm dan noemen we dat in-transit metastasen deze zijn al verder uitgezaaid en onderweg naar de lymfeklieren.

Herkennen

U zou huidkanker kunnen hebben als uw vlek of bultje aan de volgende kenmerken voldoet. Dit hoeft niet altijd zo te zijn. Met deze kenmerken is het verstandig om langs uw huisarts te gaan. Er zijn ook huidkankers met andere kenmerken dus als uw bultje of vlek niet voldoet aan deze kenmerken kan het nog wel huidkanker zijn. Bij twijfel toch naar de huisarts gaan. Deze kenmerken zijn slechts een indicatie.

· Asymmetrisch (als u een lijn over het midden van uw bultje/ vlek zou trekken zijn de delen ongelijk)

· Rand (de rand is ongelijk en onduidelijk, een normale moedervlek heeft een duidelijke rand)

· Verkleuring (als het lichter of donkerder wordt en als het verkleurd.)

· Diameter (meestal is de bult/ vlek groter dan de diameter van een potloot.)

· Diepte (de bult /vlek komt boven de huid uit)

Behandeling

Heeft u een verdachte plek of bult waarvan u denkt dat het misschien wel huidkanker zou kunnen zijn neem dan contact op met uw huisarts. Deze kan u doorsturen naar een specialist. Als er inderdaad een verdacht stuk weefsel wordt ontdekt wordt deze getest. Er wordt dan een stukje verwijdert en dit wordt onderzocht. Dit noemt men een biopsie. Hieruit kan men zien of het huidkanker is en welke soort het eventueel is. Vervolgens begint de behandeling. Deze kan bestaan uit:

· Operatie (hierbij wordt de ‘tumor’ chirurgisch verwijdert.)

· Bevriezen (kleine ‘tumors’ worden meestal bevroren.)

· Wegbranden (hierbij wordt de ‘tumor’ plaatselijk weggebrand.)

· Bestralen (bij grotere ‘tumors wordt deze vaak bestraald)

· Fotodynamische therapie (hierbij wordt de ‘tumor’ toegediend van een lichtgevende stof die de ‘tumor’ kapot maakt als hij aan licht wordt blootgesteld.)

Afhankelijk van de soort huidkanker, dikte van de tumor en de uitzaaiingen wordt aan de hand van de Breslow Stagering de huidkanker ingeschaald en een bijpassend behandelplan opgesteld. Het is ook van belang om zelf uw tumor goed in de gaten te houden en als deze is verwijdert dat er geen nieuwe vormen. U heeft dan meer kans op een nieuwe tumor dan iemand die er nog geen heeft gehad.

Gevolgen

Als huidkanker vroeg is ontdekt is de kans heel groot dat u er van geneest. Bij uitzaaiingen is het soms niet meer mogelijk om er van te genezen. Dit brengt een extra zware psychologische druk met zich mee. Het kan helpen om er met anderen over te praten. Uw leven zal ingrijpend veranderen, u moet met veel dingen rekening houden en vaak meerdere behandelingen volgen. Het helpt veel als u de situatie kunt accepteren en het beste er van probeert te maken. Het is erg vervelend om huidkanker te hebben maar vergeet niet dat het leven nog veel moois heeft, ook voor u.

Extra kans op huidkanker hebben

· Mensen met een lichte huid (huidtype 1 en 2)

· Mensen met rood of blond haar

· Oudere mensen

· Mannen

· Mensen die al een huidkanker hebben gehad.

· Mensen die huidkanker of huidziektes in de familie hebben.

Verdere informatie is aan te vragen bij de Stichting Kankerbestrijding KWF.

Foto 2

Foto 3

Foto 1

Zonneallergie zonnesteek huidkanker verbranding antizonnebrand spf zonnebrand verbranden uv kinderen aftersun baby vakantie winterzon bruin zonder zon zonnebank bruiningspillen tan hittebultjes uitslag jeuk moedervlek hitteallergie zelfbruiner spray melk creme huidtype zon nivea piz buin pizbuin vichy garnier allergie zonne hitte zonneallergie rode huid let op de zon letopdezon

Foto 4